Arachniodes yasu-inouei Sa.Kurata [J. Geobot. 16(1): 6, 1968]
Valde similis A. simpliciori var. majori, sed differt : laminis tenuioribus, profundius sissectis, subtripinnatis, serrationibus distinctissime elongato-aristatis.
Filix sempervirens.
Rhizoma breviter repens, frondibus subapproximatis.
Stipites 40-55 cm longi straminei, basi subincrassati, toto squamati ; squamis inferioribus densissimis lineari-lanceolatis apice subulato-attenuatis integris brunneis vel fusco-brunneis, ad 12 mm longis, superioribus sparsis e basi ovata subfimbriata subulato-attenuatis nigrescentibus.
Lamina ovata vel ovato-lanceolata, 32-52 cm longa 17-30 cm lata, basi in ambitu cordata apice sensim vel subabrupte acuminata, chartacea, supra atro-viridis, bipinnata partim tripinnata ; rachide straminea cum costis pinnarum squamis fuscis vel nigrescentibus subulatis sparse vestita ; pinnis lateralibus ca 5-7-jugis infra apicem unipinnatum ad ca 16 cm longum, suboppositis vel alterntis, erecto-patentibus, petiolatis (petiolis 3-17 mm longis) ; pinnis mediis lanceolatis acuminatis 10-15 cm longis, 2.5-3.5 cm supra basin latis, pinnulis ca 10-13-jugis, pectinatis, rhombeo-ovatis, 1.5-2.0 longis, petiolulatis, antice subauriculatis, in apice acutis, vel obtusis aristatis, pinnatifidis, lobo infimo anteriore interdum sublibero, margine dentato-aristato, aristis destinctis ad 1 mm longis ; pinnis infimis maximis, oblique deltoideo-lanceolatis, 12-21 cm longis 5-8 cm basi latis, subbipinnatis, pinnula basali posteriore distincte producta, 3-9 cm longa.
Sori rotundati mediales vel intramediales inter costam et marginem pinnularum, terminales ad nervos basales anteriores ; indusiis pallide brunneis, rotundato-reniformibus, margine integris, ca 1 mm in diametro ; sporis reniformi-ellipsoideis alatis atque tuberculatis.
Hab. 九州 : 肥前国Tosu市九千部山 (井上康彦 1966年10月9日) ; 同 (井上康彦 1966年10月23日 タイプ) ; 同 (倉田悟 1967年8月) ; 肥前国小城郡清水 (杉野辰雄 1964年2月) ; 肥後国水俣市湯出 (木戸正幸 1958年2月) ; 薩摩国大口市布計 (高見誠 1966年7月)
A. simpliciori var. majori (*オニカナワラビ) に非常によく似ているが、以下の点で異なる : 葉身はより薄く、より深く切れ込み、亜三回羽状複葉で、鋸歯は著しく細長い芒状。
常緑のシダ。
根茎は短く這い、葉はほぼ直立する。葉軸は40-50 cmの長さで藁色、基部はやや太く、全体に鱗片を葺く。背軸側の鱗片は非常に密生し、線状披針形で先端が針状に漸尖し、全縁、褐色または黒褐色で長さは12 mm。向軸側の鱗片はまばらに着き、基部は卵形でやや毛状縁で、針状に漸尖し、黒みがかる。
葉身は卵形または卵状披針形で、長さ32-52 cm、幅17-30 cm。基部は心形、先端は次第に、またはやや急に尖り、紙質。向軸面は黒緑色で二回羽状複葉または部分的に三回羽状複葉。中軸は藁色で、羽軸と合わせ針状の褐色または黒みがかった鱗片が疎らに覆う。側羽片は約5-7対で先端部は単羽状、長さは約16 cm、やや対生または互生し、斜上-開出、有柄 (柄の長さは3-17 mm)。中部の羽片は披針形で尖頭、長さ10-15 cm、基部よりやや先端で2.5-3.5 cmの幅。小羽片は約10-13対、櫛状に並び、菱形-卵形で、長さ1.5-2.0 mm、有柄、やや耳状に張り出し、先端は鋭頭、または鈍頭で芒状の棘を伴い、羽状に裂け、基部前側の裂片はしばしば独立する。縁は歯牙-芒状の棘になり、芒の長さは1 mm。最下羽片が最も大きく、斜めの三角状披針形で長さ12-21 cm。基部の幅は2-9 mm、亜二回羽状複葉で、基部外側小羽片は明瞭に突き出し、長さ3-9 cm。
ソーラスは円形で、中肋と小羽片の縁の間の中間またはやや中肋寄りに着き、基部前側の脈に頂生する。包膜は淡褐色で腎円形、全縁、直径約1 mm。胞子は腎円形-楕円形で翼があり、瘤状の突起を有する。
この新種のシダはオニカナワラビに大変よく似ているが、葉身の質がより薄く、より柔らかく、芒状の鋸歯がより明瞭である。

コメント